Młoda Polska

Udostępnij post

Share on facebook
Share on linkedin
Share on twitter
Share on email

Zdobądź dostęp do pełnego opracowania epok literackich!

Przygotowaliśmy specjalnie dla Ciebie ponad 80 stron A4 szczegółowych opracowań wszystkich epok literackich. Ucz się w wygodny sposób i nie trać czasu na szukanie wiedzy.

Oszczędzaj! Kup w promocji dostęp na cały rok.

59.99zł

24.99zł

Dostęp do produktu

Epoka - Młoda Polska

1. Ramy czasowe

  • Na zachodzie początek przypada na koniec XIX w. i początek XX wieku

  • W Polsce trwała od lat 80-90 XIX wieku do roku 1918 (koniec I wojny światowej)

2. Nazwa

Wywodzi się od tytułu cyklu artykułów Artura Górskiego z 1898r., W których autor przyrównał nowe zjawiska w literaturze polskiej do podobnych zjawisk w Europie: Młodej Francji, Młodych Niemiec i Młodych Włoch.

3. Inne nazwy epoki

  • modernizm (od fr. Moderne- „nowoczesny”)- nazwa przyjęta na zachodzie, młodzi twórcy podkreślali nowatorstwo swych idei i sposobu tworzenia

  • Fin de siècle

4. Postrzeganie świata, Boga i ludzi

Z przekonania o zbliżającym się końcu świata zrodzili się dekadenci mieli poczucie bezsensu istnienie i niemocy (zarówno twórczej, jak i życiowej),nie umieli znaleźć pocieszenia w żadnej filozofii, pracy ani rozrywce. Gdy podważono wartość różnych idei, okazało się, że jedyną ucieczką od tego świata, przynoszącą ukojenie, jest sztuka. Uważano, iż sztuka istnieje sama dla siebie („sztuka dla sztuki”), nie może być zaangażowana ani niczym ograniczona, nie musi być nawet rozumiana, gdyż dostępna jest tylko wybrańcom- artysta to wyjątkowa osoba, dlatego zazwyczaj pogardzał nierozumiejącym go tłumem. Na określenie przedstawiciela owego tłumu używano słowa filister- osoba o ograniczonych horyzontach, pozbawiona ambicji i wyobraźni, żyjąca tylko przyziemnymi sprawami. Artyści wolny czas spędzali głównie w kawiarniach, przy trunkach rozprawiali o przemijającym świecie, demonstrowali pogardę dla wszystkich norm i zakazów. Takie środowisko artystyczne zwano Cyganeria (bohemą). Zainteresowanie wsią nazwane było chłopomanią (ludomanią).

5. Pojęcia dekadentyzm

Termin oznaczający „schyłek wieku”, ale określający też postawę człowieka końca wieku XIX; dekadentyzm kojarzony był z postawą bierności, niemocy, apatii, przeświadczeniem o nieuchronności śmierci, a w związku z tym oznaczał rezygnację z jakiejkolwiek aktywności.

6. Gatunki literackie

  • hymn

  • dramat historyczny

Hymn- jest to uroczysta pieśń pochwalna lub świąteczna, pierwotnie sławiąca bóstwo, później także bohaterów i ich czyny oraz wielkie idee. Stanowi odbicie i uzewnętrznienie poczucia wspólnoty i odrębności narodowej, wyrażająca uczucia zbiorowe wobec symboli, tradycji i instytucji danego narodu.

Dramat historyczny- gatunek twórczości literackiej i filmowej obejmujący utwory, które czerpią materiał tematyczny z zasobu wiedzy o dziejach danego narodu lub dziejach powszechnych.

7. Tematyka

  • Społeczna

  • Narodowa

  • Psychologiczno-obyczajowa

8. Cele i cechy literatury

  • estetyzm- impresjonizm, ekspresjonizm, symbolizm, ludowość, synteza sztuk, dbanie o detale

  • krytyka społeczna- naturalizm

9. Typowy bohater

  • społecznik

  • kobieta fatalna

  • artysta cygan

10. Typ autora

  • szyderca- atakuje mieszczańskie zakłamanie

11. Hasła epoki Młodej Polski

  • sztuka dla sztuki- sztuka nie ma niczemu służyć, jest wartością najważniejszą, celem samym w sobie

  • evviva l’arte- sztuka to jedyna prawdziwa, żywa i nieśmiertelna wartość, godna najwyższego poświęcenia

12. Poglądy filozoficzne

  • Artur Schopenhauer- autor dzieła „Świat jako wola i wyobrażenie”, filozof z czasów Romantyzmu, którego pesymistyczne poglądy o bólu istnienia stały się popularne pod koniec XIX wieku. Uważał, że człowiek wciąż cierpi, bo kieruje nim bezrozumny popęd życia, który nigdy nie będzie zaspokojony. Człowiek ma zatem wieczne poczucie niedosytu, ponadto lęka się śmierci. Cierpienie ludzkiego życia można złagodzić, wyzbywając się wszelkich pragnień i wchodząc w stan nirwany (błogostan, oderwanie się od spraw tego świata, brak jakichkolwiek pragnień).

  • Friedrich Nietzsche- autor dzieła „Poza dobrem i złem”. Głosił kult życia, mocy człowieka i siły fizycznej. Według niego człowiek powinien dążyć do wewnętrznej doskonałości. Jednostki silne uznał za nadludzi, powołanych do rządzenia słabszymi jednostkami. Odrzucił pojęcie dobra i zła, krytykował chrześcijaństwo oraz współczesną cywilizację.

  • Henri Bergson- autor dzieła „Ewolucja twórcza”. Głosił intuicjonizm, w myśl którego świat można poznać jedynie za pomocą intuicji. Sądził też, że w człowieku tkwią siły wewnętrzne, które zmuszają go do ciągłego rozwoju.

13. Ważne kierunki w sztuce

  • Impresjonizm (fr. impression- „wrażenie”)- jego istotą było utrwalenie ulotnych, osobistych wrażeń i chwilowych właściwości zjawisk. W tym celu skupiano uwagę głównie na świetle i kolorze. Nazwa pochodzi od obrazu Claude’a Moneta „Impresja- wschód słońca”.

14. Artyści pisali o

Zadaniach artysty i sztuki pisali m.in. Stanisław Przybyszewski, Artur Górski, Zenon Przesmycki. Ich zdaniem sztuka musi być wolna od obowiązków społeczno- narodowych. Stanowi cel sama w sobie. Powinna przeciwstawić się gustom mieszczańskim ok. 1870 roku. Ukuto pojęcie „kicz”- coś reprezentujące upodobania mieszczan, pozbawione wysokiej wartości artystycznej.

15. Wybitni zagraniczni pisarze modernizmu

  • francuscy symboliści: Charles Baudelaire, Paul Verlaine, Jean Artur Rimbaud

  • niemiecki powieściopisarz Tomasz Mann

  • dramaturg norweski Henryk Ibsen

16. Głównymi teoretykami literatury w okresie Młodej Polski byli

Zenon Przesmycki (1861-1944), krytyk, tłumacz, poeta i wydawca, znany pod pseudonimem Miriam. Redagował „Życie” warszawskie, a potem był wydawcą i redaktorem „Chimery”. W artykule „Walka ze sztuką” Przesmycki wypowiedział się na temat negatywnego wpływu na poziom kultury takich zjawisk nowoczesnej cywilizacji, jak centralizacja życia umysłowego i artystycznego w skupiskach miejskich. Według niego, zagrożeniem dla prawdziwej sztuki była jej demokratyzacja, czyli powszechna do niej dostępność.

Wspieraj rozwój serwisu JPmatura.pl

korzystaj z doskonale przygotowanych notatek

Autorskie opracowanie lektur literackich

Opracowanie epok literackich

Hej przyjacielu! Potrzebujesz pomocy daj znać.

Opracowanie epok literackich

Szczegółowe opracowanie epok literackich

Nie trać czasu na szukanie wiedzy! Specjalnie dla Ciebie przygotowaliśmy szczegółowe opracowanie epok literackich. Wybierając nasze notatki otrzymujesz ponad 80 stron A4. Produkt dostępny jest w wersji PDF, co ułatwia naukę. Zdobycie dostępu zajmie Ci zaledwie 1 minutę.

Oszczędzaj! Kup w promocji dostęp na cały rok.

59.99zł

24.99zł