Epoka - O艣wiecenie

Zam贸w teraz pe艂ne opracowanie epoki o艣wiecenie w formacie PDF! Pozw贸l sobie na lepsz膮 organizacj臋, mobilno艣膰 i wygod臋 w nauce. Oszcz臋dzaj sw贸j czas i ciesz si臋 pe艂nym potencja艂em notatek w PDF. W przypadku pyta艅 lub w膮tpliwo艣ci zach臋camy do kontaktu.聽

W Europie o艣wiecenie rozpoczyna si臋 pod koniec XVII w. i trwa艂o do ko艅ca nast臋pnego stulecia.

  • Nadaje wysok膮 rang臋 epoce – nast膮pi艂o w niej 鈥O艣wiecenie鈥 ludzko艣ci.
  • Nawi膮zuje do przeno艣nego znaczenia 艣wiata: 艣wiat艂o poznania, rozpraszaj膮ce mroki niewiedzy.
  • Bajka
  • Satyra
  • Poemat heroikomiczny
  • Poemat opisowy

Bajka – jest to kr贸tki utw贸r literacki zawieraj膮cy mora艂 – pouczenie. Cz臋sto ma charakter 偶artobliwy. Bohaterami bajek s膮 ludzie, zwierz臋ta, zjawiska, kt贸re uosabiaj膮 cechy ludzkie (uczucia, m贸wienie, jakie艣 pogl膮dy na dany temat). Mora艂 bajki mo偶e si臋 znajdowa膰 na pocz膮tku, ale i tak偶e na ko艅cu.

Satyra – gatunek literacki lub publicystyczny 艂膮cz膮cy w sobie epik臋, liryk臋 i dramat. Wywodz膮cy si臋 ze staro偶ytno艣ci, o艣miesza i pi臋tnuje ukazywane w niej zjawiska, obyczaje, polityk臋, grupy lub stosunki spo艂eczne.

Poemat heroikomiczny – jest to utw贸r literacki, opieraj膮cy si臋 na po艂膮czeniu podnios艂ego stylu wypowiedzi z b艂ah膮, przyziemn膮 tematyk膮, co tworzy efekt komiczny.

Poemat opisowy – jest to utw贸r wierszowany, kt贸rego podstawow膮 form膮 jest opis. Przedmiotem opisu jest przyroda, krajobraz, przedmioty kulturowe, zaj臋cia ludzi. Opisowi towarzyszy ton dydaktyczny, nierzadko w takim poemacie obecna jest refleksja filozoficzna.

  • Dydaktyzm – wytykanie wad, pochwa艂a edukacji i reform.
  • Klasycyzm – jasne regu艂y, tradycja antyczna, 艂ad i harmonia oraz prostota.
  • Cz艂owiek czu艂y – pragnie kontaktu z innymi – przyja藕艅, rodzina – nastawiony na szersze wi臋zi, melancholijny, wra偶liwy, a nawet przewra偶liwiony.
  • Cz艂owiek o艣wiecony – oczytany, wolny od przes膮d贸w, kieruje si臋 rozumem, towarzyski, maj膮cy nienaganne maniery, obywatel – patriota, reformator.
  • Libertyn – kpi z wszelkich norm moralnych, obyczajowych, religijnych.
  • Pisarz O艣wiecony – wykszta艂cony, zaanga偶owany spo艂ecznie i politycznie, irytuj膮 go zabobony.
  • Cogito ergo sum – my艣l臋, wi臋c jestem – rozum stanowi nieomylne 藕r贸d艂o poznania.
  • Tabula rasa – czysta karta – cz艂owiek rodzi si臋 niewinny i otwarty na edukacj臋.

Racjonalizm – podstawowe narz臋dzie poznania 艣wiata to rozum, kt贸ry mia艂 pomaga膰 w zwalczaniu przes膮d贸w, weryfikowaniu autorytet贸w oraz w ocenianiu dzia艂a艅 cz艂owieka.

  • Izaak Newton – genialny matematyk, fizyk i astronom, tw贸rca trzech zasad dynamiki i prawa powszechnego ci膮偶enia, grawitacji. Na podstawie tych praw wyja艣ni艂 m.in. odkrycia Keplera. Wyja艣ni艂 p艂ywy i odp艂ywy, mia艂 osi膮gni臋cia w teorii optyki.
  • Linneusz – szwedzki lekarz i botanik.
  • Buffon – najwi臋kszy zarz膮dca ogrodu botanicznego, zwolennik teorii sta艂o艣ci gatunk贸w.
  • Leonard Euler – najwi臋kszy matematyk XVII w. Jego ojciec by艂 wiejskim pastorem, kt贸ry zapewni艂 synowi gruntowne wykszta艂cenie. Autor oko艂o 500 prac. 艢wietny popularyzator wiedzy matematyczno – przyrodniczej.
  • John Locke – stworzy艂 podstawy empiryzmu, twierdzi艂, i偶 umys艂 ludzki jest jak czysta karta papieru (tabula rasa), bez 偶adnych poj臋膰 wrodzonych. Dopiero w kontakcie ze 艣wiatem zewn臋trznym, dzi臋ki do艣wiadczeniu i rozumowi, karta ta jest zapisywana.
  • Immanuel Kant – autor m.in. dzie艂a 鈥濳rytyka czystego rozumu鈥, uwa偶a艂, 偶e obiektywny 艣wiat poza ludzkim umys艂em nie istnieje, to ludzki rozum go konstruuje. G艂osi艂 ponadto, i偶 wola cz艂owieka jest podstaw膮 moralno艣ci.
  • Jean Jacques Rousseau – odrzuci艂 teori臋 post臋pu, gdy偶 jego zdaniem rozw贸j umys艂owy prowadzi do degradacji moralnej cz艂owieka.
  • Gottfried Wilhelm Leibniz – wed艂ug niego B贸g stworzy艂 艣wiat najlepszy z mo偶liwych, a istniej膮ce z艂o jest koniecznym warunkiem ludzkiej wolno艣ci.

Podobaj膮 Ci si臋 podobne tre艣ci?

Zapisz si臋 do naszego newslettera i zdob膮d藕 -20% zni偶ki na wszystkie opracowania! Wysy艂amy tylko warto艣ciowe tre艣ci dotycz膮ce matury z j臋zyka polskiego!

Kupon rabatowy -20%

Wykorzystaj -20% zni偶ki na wszystkie opracowania!聽

JPMATURA-20