Średniowiecze

Udostępnij post

Share on facebook
Share on linkedin
Share on twitter
Share on email

Zdobądź dostęp do pełnego opracowania epok literackich!

Przygotowaliśmy specjalnie dla Ciebie ponad 80 stron A4 szczegółowych opracowań wszystkich epok literackich. Ucz się w wygodny sposób i nie trać czasu na szukanie wiedzy.

Oszczędzaj! Kup w promocji dostęp na cały rok.

59.99zł

24.99zł

Dostęp do produktu

Epoka - Średniowiecze

1. Czas trwania

  • Epoka trwała od 476 roku (upadek cesarstwa zachodniorzymskiego) do roku 1492 (odkrycie Ameryki przez Kolumba)

2. Nazwa

Średniowiecze (z łac. Media aetas- wieki średnie) stosowana była w Renesansie jako negatywne określenie „mrocznego okresu”, oddzielającego ówczesne czasy od Starożytności.

3. Zainteresowania

W centrum zainteresowań człowieka był Bóg, jemu podporządkował on wszelkie działania (teocentryzm). W całej niemal Europie dominowało chrześcijaństwo. Kościół stał się potęgą decydował o kulturze, nauce, polityce. Obowiązywał jeden język urzędowy: łacina. Panował jeden ustrój społeczny: feudalizm. To ujednolicenie życia politycznego, społecznego i kulturalnego nosi nazwę średniowiecznego uniwersalizmu. Pragnąc w doczesnym życiu zasłużył sobie na życie wieczne, ludzie często myśleli o śmierci- („memento mori”- pamiętaj o śmierci)

4. Gatunki literackie

  • Kazania

  • Pieśni religijne

  • Hagiografia (żywoty świętych)

Kazanie- jest to przemowa wygłaszana zwykle przez osobę duchowną wyznania chrześcijańskiego, która ma za zadanie nauczanie i przekazanie treści religijnych. Odmianą gatunkową kazania jest homilia, często błędnie uważana za synonim tego terminu.

Pieśń religijna- liryczny utwór modlitewny, o podniosłym charakterze ,którego adresatem jest zazwyczaj Bóg, rzadziej człowiek.

Hagiografia- Jest to rodzaj średniowiecznego piśmiennictwa chrześcijańskiego. Zawiera biografie świętych i ascetów. Ma charakter dydaktyczny.

5. Tematyką epoki średniowiecza była

Religia, rycerstwo,dwór oraz historia.

6. Cele i cechy literatury

  • Uniwersalizm- rola łaciny, jedność ideowa

  • Dydaktyzm- poinformowanie o faktach, pouczenie oraz pareneza (wskazanie wzoru do naśladowania)

7. Typowy bohater

  • asceta- służy bliźniemu, pokorny, za jego sprawą dzieją się cuda

  • władca- rycerski, sprawiedliwy, majestatyczny, broni wiary, dba o honor kraju

8. Typ autora

  • Artysta

  • Rzemieślnik- służy, nie szuka swej chwały, Anonimowy Zakonnik

9. Hasła

  • Franciszkanizm- radosne chwalenie Pana

  • Ad maiorem Dei gloriam- na większą chwałę Boga

10. Uniwersalizm epoki

Ówczesna Europa dążyła do wyznaczania jednej wiary- chrześcijaństwa, miała wspólne zwierzchnictwo papieskie, językiem urzędowym była łacina.

11. Światopogląd

Teocentryzm, religijność sztuki, anonimowość dzieł sztuki wynikająca z pokory wobec Boga, śmierć jako popularny motyw, literatura dydaktyczno-moralizująca.

12. Style

a) Romański:

  • XI-XIIw,

  • budowle sakralne,

  • kształt spiętrzonych figur geometrycznych

b) Gotycki:

  • wertykalizm (smukłość budowli, wysokie)

  • stawiane z cegły

  • wrażenie lekkości, ażurowość

13. Filozofia

  • Scholastyka- dążenie do wyjaśnienia wydarzeń religijnych przez drogę rozumu. Nie wolno się sprzeciwiać ustalonym prawdom, mimo to dyskutowano, by wszystko wyjaśnić.

  • Mistycy- ludzie sami przez swoją wiarę dążyli do prawdy o Bogu.

  • Augustynizm- filozofia łącząca doktrynę chrześcijańską z filozofią Platona. Św. Augustyn głosił konflikt między cielesnością, a duchowością człowieka, między pożądaniem dobra i zła. Głosił koncepcję człowieka rozdartego między grzesznym ciałem, a pobożną duszą.

14. Pojęcia związane z epoką Średniowiecza

  • Turpizm- tendencja włączania do tekstów poetyckich elementów brzydoty, antyestetyzmu.

  • Groteska- kategoria estetyczna, która łączy powagę ze śmiechem, ponieważ zestawia kultury „niskie z wysokimi.

15. Rola kobiety w Średniowieczu

Kobiety zależały od męża lub syna, jeśli zaś nie były zamężne od brata lub wuja. W małżeństwie niekiedy kobiety rządziły mężami. Ich władza ujawniała się przy prowadzeniu warsztatów rzemieślniczych, zarządzaniu służbą, uczniami. Piękne, zamężne kobiety wybierane były przez rycerza. Rycerz musiał być jej całkowicie oddany i spełniać jej zachcianki.

16. Etos rycerza

Chanson de geste – średniowieczne pieśni o bohaterskich czynach, układające się w cykle skupione wokół historycznych lub legendarnych bohaterów. Recytowane były przez wędrownych żonglerów przy akompaniamencie liry.

17. Cechy idealnego rycerza

  • odwaga

  • szlachetność (musi opiekować się ludnością)

  • chrześcijaństwo (musi wierzyć w Boga i bronić wiary chrześcijańskiej)

18. Najsłynniejsze cykle pieśni rycerskich

  • O Nibelungach” (germańskie i skandynawskie)

  • O królu Arturze i rycerzach Okrągłego Stołu” (celtyckie)

  • O Karolu Wielkim” (francuskie)

  • O Cydzie” (hiszpańskie).

19. Dziejopisarstwo

inaczej historiografia, czyli dział piśmiennictwa zawierający utwory o treści historycznej.

  • Początki polskiego dziejopisarstwa:

  • Kronika polska” Galla Anonima (XII w.)

  • Kronika” Wincentego Kadłubka (XII/XIII w.)

20. Gatunki dziejopisarstwa średniowiecznego

  • kroniki (gr. Chronos- czas)

  • gesta (łac. Czyny, dokonania)

  • roczniki (annalistyka, annały)

21. Cele dziejopisarstwa średniowiecznego

  • podkreślenie prestiżu państwa, narodu

  • wysławianie władców danego kraju

  • funkcja dydaktyczna (funkcja parenetyczna).

22. Najważniejsze utwory

Epika:

  • Pieśń o Rolandzie”- poemat przedstawiający idealnego rycerza

Liryka:

  • Bogurodzica”- uważany za pierwszy polski hymn

Dramat:

  • misteria męki pańskiej- utwory o męce i śmierci Jezusa

Wspieraj rozwój serwisu JPmatura.pl

korzystaj z doskonale przygotowanych notatek

Autorskie opracowanie lektur literackich

Opracowanie epok literackich

Hej przyjacielu! Potrzebujesz pomocy daj znać.

Opracowanie epok literackich

Szczegółowe opracowanie epok literackich

Nie trać czasu na szukanie wiedzy! Specjalnie dla Ciebie przygotowaliśmy szczegółowe opracowanie epok literackich. Wybierając nasze notatki otrzymujesz ponad 80 stron A4. Produkt dostępny jest w wersji PDF, co ułatwia naukę. Zdobycie dostępu zajmie Ci zaledwie 1 minutę.

Oszczędzaj! Kup w promocji dostęp na cały rok.

59.99zł

24.99zł