Najwybitniejszy z epików rzymskich. Urodził się w 70 r. p.n.e. w okolicy miasta Mantua. Utwory Wergiliusza nawiązują do legendarnego pochodzenia Rzymian, którzy mieli wywodzić się od Trojan. Fascynowała go filozofia epikureizmu. Pobierał nauki w Kremonie, Mediolanie i w Rzymie w zakresie retoryki, astronomii i medycyny. Trudnym doświadczeniem życiowym była dla niego utrata rodzinnego majątku, który w końcu udało mu się odzyskać dzięki protekcji wpływowych przyjaciół. Pochowano go przy drodze z Neapolu do Puteoli.
To grecki bajkopisarz, który pochodził z Frygi w Azji Mniejszej. Urodzony ok. 620 r. p.n.e. Mieszkał na wyspie Samos, gdzie został niewolnikiem i służył u Ksantusa i Jadmona. Ezop był uznawany za twórcę klasycznej bajki – której bohaterami były zwierzęta, a fabuła pochodziła z życia codziennego i ludowej tradycji. Dzięki swoim zdolnościom literackim odzyskał wolność, a dzięki zaangażowaniu w działalność polityczną był doradcą króla Lidii. Pisarz Starożytności popadł w niełaskę kapłanów delfickich i został przez nich zgładzony. W IV wieku p.n.e. postawiono Ezopowi pomnik (dzieło Lizypa), a wydarzenie to zostało upamiętnione w pismach Fedrusa z I w. n.e.
Quintus Horatius Flaccus żył w latach 65 r. p.n.e. – 8 r. p.n.e. Był synem zamożnego wyzwoleńca. Ukończył szkołę niższą w Rzymie, studiował w Atenach i otrzymał staranne wykształcenie. Był trybunem wojskowym w wojskach Brutusa. Po konfiskacie majątku zarabiał na życie jako sekretarz kwestora. Jego talent dostrzegł Wergiliusz, co spowodowało, że Horacy znalazł się pod opieką słynnego patrona poetów – Mecenasa. Odtąd mógł się całkowicie poświęcić literaturze. Najbardziej znane utwory Horacego to „Pieśni” (inaczej „Ody”); poza tym pisał „Listy” (w tym „List do Pizonów” znany jako „Ars poetica”, czyli „Sztuka poetycka”), „Satyry” oraz „Epody” (wiersze o tematyce politycznej). Postawa życiowa i artystyczna stworzona przez Horacego nazwana jest horacjanizmem.
Żyła w drugiej połowie VII w. p.n.e. lub na przełomie VII i VI w. p.n.e., na greckiej wyspie Lesbos, gdzie prowadziła pensję dla młodych dziewcząt, tak zwane thiasos (koła czcicielek Afrodyty). Od nazwy wyspy Lesbos pochodzi termin „lesbijstwo” ze względu na homoerotyczne skłonności Safony. Pochodziła z miejscowej arystokratycznej rodziny, w późniejszych latach życia skupiała wokół siebie dziewczęta z zamożnych domów, które kształciła w muzyce i poezji. Legenda mówi o jej samobójstwie spowodowanym nieszczęśliwą miłością do Faona. Jeszcze za życia cieszyła się w całym świecie greckim sławą najlepszej poetki lirycznej. Pisała między innymi liryki miłosne i pieśni weselne. Safona popełniła samobójstwo, rzucając się ze Skały Leukadyjskiej. Do dziś zachowało się zaledwie kilkanaście jej utworów, na ogół niekompletnych.
To grecki filozof, który przyszedł na świat w Atenach ok. 427 r. p.n.e. Zajmował się niemal wszystkimi dziedzinami wiedzy. Pochodził z rodziny arystokratycznej Kodrydów, gdzie otrzymał staranne wykształcenie. Dzięki matce wiązało go pokrewieństwo ze słynnym Solonem. W wieku 18 lat został porwany przez piratów i sprzedany, a na targu niewolników wykupił go krewny. Mając 20 lat, został uczniem Sokratesa. Śmierć Sokratesa w 399 r. p.n.e. wpłynęła na Platona tak bardzo, że zdecydował się emigrować z kraju i zwiedzać kraje takie jak Italia i Egipt. Po powrocie założył szkołę, nazwaną Akademią Ateńską (znajdowała się w gaju Akademosa), jej wychowankiem był m.in. Arystoteles. Platon był pod silnym wpływem Sokratesa, ale i Pitagorasa. Dzieła filozoficzne spisywał w formie dialogów. Jest ojcem idealizmu filozoficznego. Rozważał istnienie idei ogólnych (takich jak dobro, piękno i prawda), etykę, kwestię ustroju idealnego. Najbardziej znane dialogi Platona to „Obrona Sokratesa”, „Timaios”, „Kriton”, „Uczta”, „Państwo”. Zmarł w 347 r. p.n.e.
Urodzony w 570 r. p.n.e. Pochodził z Teos w Azji Mniejszej. Po zajęciu Teos przez Persów przebywał na wyspie Samos u tyrana Polikratesa. Po jego śmierci przeniósł się do Aten. Twórczość Anakreonta obejmuje elegie, pieśni liryczne oraz jamby. Anakreont pisał językiem prostym i obrazowym, związany był z kulturą dworską, sławił gry miłosne, uczty, rozrywki. Od jego imienia utwory o tematyce miłosnej, lekkiej, biesiadnej nazwano anakreontykami. Zmarł prawdopodobnie w Teos, rodzinnym mieście, przeżywszy ponad 80 lat. Na jego cześć powstały dwa posągi: jeden w Teos, natomiast drugi został stworzony przez Fidiasza i umiejscowiony na Akropolu. Z twórczości Anakreonta ocalało jedynie 100 fragmentów wierszy i trzy teksty w całości.
Poeta, grecki śpiewak z okresu VII w. p.n.e. pochodzący z Aten lub ze Sparty. Autor elegii pisanych w języku jońskim oraz patriotycznych utworów lirycznych. Został on wysłany na pomoc Sparcie podczas II wojny messeńskiej przeciwko Messeńczykom, a dzięki swojej poezji zagrzewał Spartan do walki. Prezentuje on bohaterstwo, niezłomną walkę, poświęcenie dla ojczyzny i sławę. Nie zachowało się wiele z jego wierszy, większość pozostała we fragmentach, ale wszystkie one służą propagowaniu idei walki za ojczyznę. W kulturze europejskiej terminem „tyrteizm” określa się poezję patriotyczną, której autorzy nawołują do nieugiętej walki w obronie niepodległości. W literaturze polskiej motywy tyrtejskie były żywe w XIX w. Z całej jego twórczości zachowało się jedynie nieco ponad 150 wersów utworów. W jego poezji przeważała idea wspólnotowości.
Urodzony na przełomie VI i V w. p.n.e. na wyspie Keos. Pierwszy poeta, liryk, dla którego tworzenie poezji stało się źródłem utrzymania. Swoje życie spędził na dworach władców i tyranów. Wielbił Apollina, był twórcą peanów ku jego czci. Był autorem pieśni chóralnych, dytyrambów, hymnów, trenów oraz elegii. Jego wiersze wyrażają filozofię życiową. Uczył on, że życie trzeba przyjmować takie, jakie jest. Uznawany jest za twórcę epigramu jako gatunku literackiego. Data jego śmierci jest nieznana.
Urodził się w Kolonos pod Atenami jako syn płatnerza (rzemieślnik wykonujący zbroje dla ludzi i koni). Żył od około 496 r. do 406 r. p.n.e. To, obok Ajschylosa i Eurypidesa, najsłynniejszy grecki dramatopisarz. Żył w czasach największego znaczenia tego miasta. Sofokles wielokrotnie zwyciężył w konkursach dramatycznych organizowanych z okazji ateńskich świąt. Odniósł 18 zwycięstw w agonach. Brał udział w życiu kraju: był strategiem, zajmował się konstytucją ateńską, sprawował funkcję kapłana. Rozwinął grecki teatr – rozbudował scenografię, wprowadził trzeciego aktora i dłuższe monologi postaci. Chór w jego utworach stał się raczej komentatorem wydarzeń niż ich aktywnym uczestnikiem. Przypisuje mu się autorstwo 123 utworów dramatycznych (tragedie i dramaty satyrowe), z nich zachowało się do dziś tylko siedem, w tym „Antygona” (ok. 441 p.n.e.), „Król Edyp” (ok. 429 p.n.e.), „Elektra”, „Edyp w Kolonie”.
Zapisz się do naszego newslettera i zdobądź -20% zniżki na wszystkie opracowania! Wysyłamy tylko wartościowe treści dotyczące matury z języka polskiego!
